Tengdar greinar
Djśpa vöšvakerfiš ķ baki skiptir mįli.
Djśpa vöšvakerfiš ķ baki skiptir mįli
Brjósklos
Stoškerfiseftirlit hjį Klķnik
Brjósklosfyrirlestur sem var haldinn 8. mars 2012
Höfušverkur
Mešhöndlun viš hįlsrķg
Sjśkražjįlfari er žaš rang nefni?
Hnykkingar framkvęmdar af sjśkražjįlfara
Djśpvöšvakerfiš ķ baki-Grein ķ Morgunblašinu 4. jan 2010
Ķ réttum stellingum-grein birt ķ Morgunblašinu 19 mars 2009
Réttar vinnustellingar
Óęskileg vöšvavirkni hjį žeim sem vinna viš tölvur?
Nżtt ķ sjśkražjįlfun-Įstandsmat į stoškerfi lķkamans fyrir fólk į aldrinum 8-88 įra.
Work-related neck and upper limb disorders

 Fróšleikur
Hvaš er hęgt aš gera eftir aftanįkeyrslu (whiplash)?
Hvaš er "Runners knee"?
Brjósklos/hryggžófaröskun
Verkir ķ framanveršum hnéliš
Hvernig er hęgt aš minnka višverandi hįlsrķg?
Helstu orsakir hįlsrķgs
Žursabit
Verkir
Hvaš er “frosin öxl”?
Hversu langan tķma tekur žaš fyrir “frosna öxl” aš gróa?
Hvaša hreyfing axlarlišar veršur oftast skert ķ "frosinni öxl"?
Frosin öxl og batahorfur

 Skrįarsafn
 Bęklingur Klķnik Sjśkražjįlfun  
- Kynningarbęklingur fyrir Klķnik

 
Grein um bakverki-birt ķ Morgunblašinu 5 .sept. 2008


Ę, ę, ó, ó mér er svo illt ķ bakinu...

 

Gķsli Siguršsson skrifar um verki ķ stoškerfi

 

ŽAŠ er algengt aš heyra žessa setningu óma ķ ķslensku samfélagi ķ dag žar sem mjög margir einstaklingar eru bakveikir. En hvaš er hęgt aš gera fyrir baksjśklinga? Flestir vita svörin viš žeirri spurningu eša hvaš? Gömlu hśsrįšin aš leggjast ķ rśmiš og bķša eftir bata eša gera „ekkert“ eru löngu śreltar ašferšir. Meš auknum rannsóknum og žekkingu hefur mešhöndlun baksjśklinga fleygt fram žó öll svör séu ekki alltaf fyrir hendi. Įstęšur fyrir bakvandmįlum eru margžęttar og mį žar helst nefna nśtķma lifnašarhętti, m.a. kyrrsetu, hreyfingarleysi, einhęfa lķkamsstöšu og ranga lķkamsbeitingu. Auk žess eru offituvandamįl stóraukin vandamįl ķ hinum vestręna heimi og auka til muna lķkurnar į stoškerfiseinkennum. Eru bakverkir žar engin undantekning. En hvaš er til rįša til aš minnka bakverki og lina žjįningar? Fyrsta skrefiš er aš leita til fagašila og eru sjśkražjįlfarar sś starfstétt sem hefur mesta séržekkingu ķ hreyfi- og stoškerfinu en rśmlega 60% ķbśa hér į landi hafa leitaš til sjśkražjįlfara meš sķn vandamįl į sķšustu 10 įrum. Verkir eru ein algengasta įstęša fyrir komu skjólstęšinga til sjśkražjįlfara en žvķ mišur bķša allt of margir meš aš fį hjįlp žar til įstandiš er oršiš slęmt og bakverkirnir óbęrilegir. Bakvandamįlum er skipt ķ marga undirflokka en mešferš įn skuršašgeršar er oftast fyrsta val ķ mešhöndlun bakverkja. Ķ mörgum tilfellum getur sjśkražjįlfun hjįlpaš baksjśklingum aš nį bata en greining og mat į einkennum skipta mestu mįli ķ upphafi mešferšar til aš hęgt sé aš mešhöndla undirliggjandi vandamįl. Žegar bata er nįš er mikilvęgt aš halda įfram aš vinna aš bęttri heilsu en žį žarf aš leggja lķnurnar fyrir framtķšina meš fyrirbyggjandi ašgeršum.

 

Ķ dag vinna flestir sjśkražjįlfarar śt frį bestu fįanlegum rannsóknum (evidence based). Rannsóknir hafa sżnt fram į aš mikilvęgt sé aš sjśkražjįlfarinn og skjólstęšingur vinni saman aš markmišum og deili įbyrgšinni sameiginlega. Meš raunhęfum markmišum žar sem skjólstęšingur tekur virkan žįtt ķ įkvaršanatöku og er tilbśinn aš taka įbyrgš į eigin heilsu undir leišsögn og handleišslu sjśkražjįlfarans er hęgt aš nį bestum įrangri. Meš aukinni fręšslu nęst enn betri įrangur en fręšsla er sį žįttur mešhöndlunarinnar sem er žvķ mišur oft vanmetinn. Fręšsla um rétta lķkamsbeitingu, setstöšur og vinnustellingar ętti aš hefjast strax ķ barnaskólum og sķšan į öllum stigum žjóšfélagsins. Fręšsla sem inniheldur śtskżringar į hreyfi- og stoškerfinu, hvaš žarf aš varast og hvaša žętti žarf aš leggja įherslu į til aš višhalda góšri heilsu ķ nśtķma-kyrrsetužjóšfélagi er gagnleg og lķkleg til aš minnka žjįningar skjólstęšinga og fękka veikindadögum og žar meš spara miklar fjįrhęšir ķ heilbrigšiskerfinu. Fręšsla og fyrirbyggjandi ašgeršir er žaš sem koma skal en žaš hefur sżnt sig aš ef fyrirbyggjandi ašgeršum er rétt framfylgt mį minnka töluverša hęttu į bakverkjakasti og endurteknum bakverkjaköstum. Žess ber aš geta aš endurtekin bakverkjaköst eru oftar en ekki svęsnari og kvalafyllri en oft tekur lengri tķma fyrir skjólstęšinga aš nį sér af fyrsta bakverkjakasti. Fyrirbyggjandi ašgeršir og fręšsla eru žaš sem koma skal, en fyrirtęki, sveitarfélög og rķki ęttu aš huga betur aš žessum žįttum og fjįrfesta til framtķšarinnar.

 

Žaš mį meš sanni segja aš sjśkražjįlfun į Ķslandi sé framsękiš fag žar sem enn fleiri sjśkražjįlfara fara ķ framhaldsnįm og sérhęfingu sem nżtist skjólstęšingum vel. Rannsóknum tengdum sjśkražjįlfun sem eru vel framkvęmdar og samkvęmt traustri ašferšafręši fjölgar sķfellt og er nś hęgt aš vinna ķ sķauknum męli śt frį višurkenndum ašferšum (evidence based practice) sem gagnast vel viš hinum żmsu stoškerfis- og hreyfivandamįlum sem eru aš aukast ķ vestręnum kyrrsetužjóšfélögum. En betur mį ef duga skal ef įrangur į aš nįst ķ mešhöndlun baksjśklinga og žvķ mikilvęgt aš landsmenn hugi betur aš sinni heilsu.

 


Höfundur greinar - Gķsli Siguršsson